Kan film bijdragen aan filosoferen?

Filmcafé Paris, Texas van Wim Wenders

18 februari 2024 – 15:00-17:00 uur

We zetten onze traditie voort om in februari het filosofisch café te wijden aan een film. Dit jaar is dat Paris, Texas van Wim Wenders uit 1984. De film is een zogenaamde roadmovie: hij verhaalt over een hoofdpersoon die een reis maakt en tegelijkertijd een innerlijk ontwikkelingstraject aflegt. Vaak heeft zo’n tocht te maken met het zoeken van vrijheid of van een nieuw thuis. In een roadmovie zijn er meestal meerdere episoden en stadia in de ontwikkeling van de protagonist. Aan het begin van Paris, Texas wordt de hoofdpersoon, Travis, gevonden aan de grens met Mexico/Texas. Hij lijdt aan geheugenverlies en blijkt al vier jaar spoorloos te zijn geweest. Hij wordt opgehaald door zijn broer Walt. Gedurende de film krijgt de kijker inzicht in Travis’ verleden en situatie, en hoe hij omgaat met wat hij over zichzelf ontdekt. Vooral de wijze waarop het verhaal is verbeeld, maakt de film tot een indringende ervaring en laat de kijker met veel vragen achter.

Deelnemers kunnen de film voorafgaand aan het café bekijken. Na aanmelding krijg je hiervoor verdere instructies per mail. In het café proberen we de film filosofisch uit te diepen. We stellen ook de metavraag: Kan film bijdragen aan filosoferen? Je wordt uitgenodigd om van te voren na te denken over de volgende vragen:

  • Welk(e) thema(’s) worden volgens jou in de film aan de orde gesteld?
  • Hoe draagt de film als medium bij aan de inhoud van dit/deze thema(‘s)?

Terugkijken en verder denken

Aan de hand van Wim Wenders’ Paris, Texas onderzochten de deelnemers hoe een film niet alleen een verhaal vertelt, maar ook via beelden, stiltes, kleur en ritme filosofische vragen kan oproepen. Travis’ reis vormde daarbij een ingang tot thema’s als identiteit, schuld, verantwoordelijkheid, verlies en thuiskomen.

Centrale vragen uit het café:

  • Wat leert Travis’ reis ons over verantwoordelijkheid voor het verleden en de mogelijkheid opnieuw te beginnen?
  • Kunnen beelden en stiltes een filosofisch argument vormen zonder dat dit in begrippen wordt uitgesproken?
  • Wanneer is een film een zelfstandig filosofisch medium en wanneer blijft hij vooral een illustratie van ideeën?

Programma

Het programma ziet er als volgt uit:

15:00 uur Welkom en introductie van het thema
15:05 uur Inleiding: Kan film bijdragen aan filosoferen? Gevolgd door twee antwoorden op de hierboven genoemde vragen aan de hand van twee filmfragmenten
15:40 uur Discussie in subgroepen over de voorbeelden en de antwoorden van de deelnemers
16:15 uur Pauze
16:30 uur Presentatie van de uitkomsten van de subgroepen
16:45 uur Plenair debat over de metavraag of film als een zelfstandig filosofisch medium kan fungeren
17:00 uur Afsluiting

Locatie

Het filosofische café vindt plaats op locatie bij de ISVW te Leusden.

Terug naar het archief van de Filosofische Cafés

Scroll naar boven