Jannes H Mulder: Doet Trump aan gecultiveerde schattigheid?

De huidige donkere bladzijden van de geschiedenis roepen bij mij de vraag op of ook mannelijke volwassenen cute kunnen doen. Ik denk dan bijvoorbeeld aan Donald Trump als kind in een oud mannenlijf. Van geraffineerd en gecultiveerd cute gedrag kan ik en mogelijk anderen van de ISVW iets leren. 

Cute of kawaii in Japan zijn meisjes die zich schattig voordoen. Cute in algemene zin betekent dubbelzinnig gedrag dat aandoenlijk én enigszins zielig is. Pokémon, Nijntje en sommige emoticons en emoji’s zijn cute vanwege de combinatie van aantrekkelijkheid én hulpeloosheid.

Jongere vrouwen kunnen het ambigue van cute in hoge mate waarderen. Zijn zij onzeker, machteloos en ondergeschikt of drukt hun lichaamstaal het tegendeel uit? Hun verzet tegen mannelijkheid is soms verraderlijk zacht en gewiekst onzeker (‘Als je wilt doe ik dat. Laat me niet alleen machteloos zijn maar het spel spelen voor je; het kan me niet schelen, het doet me niet zoveel’). Bij transgenders kan schattigheid onderdeel van hun identiteit ritueel zijn. Het maniërisme van popperig gedrag (on- en offline) is nimmer eenduidig.

Gecultiveerde schattigheid komt oorspronkelijk uit Japan. Rond 1980 verspreidde het fenomeen zich razendsnel. Sociale media en commercialisering zorgen mondiaal voor verschillen in cute-achtigheid binnen jeugdculturen. Waar ook ter wereld, de betekenis van cute blijft echter gelijk. De kracht van kinderlijke onschuld en van wrede grappen.

Snoezige baby’s en donzige poesjes waren er eerder dan Hello Kitty. Chinese panda’s en bonsaiboompjes waren altijd al schattig. De sfinx van Gizeh, Grimm’s sterrendaalders, boom kabouters of zeemeerminnen, steeds zit het dubbelzinnige van mythische aantrekkelijkheid erin. Betovering plus sinister? Vergelijk cute-gevoelens met de tegenovergestelde gevoelens van het sublieme. Subliem is magistraal plus huiveringwekkend, vreselijk mooi plus angstaanjagend. Of vergelijk cute met kitsch en camp. Gecultiveerde overdrijving wordt door sommigen grappig, door anderen meelijwekkend gevonden.

Schattigheid raakte heel lang geleden al gevoelige snaren. Maar let op. Hedendaagse gecultiveerde schattigheid krijgt een meer politieke betekenis. Een cute-cultus wordt een permanente levensstijl van valse betovering. America First! Cute krijgt een morele lading, verliest de onschuld, wordt volgens mij zelfs gevaarlijk. U bent gewaarschuwd. 😂


Bronnen:

  • The Power of Cute. Simon May, 2019.
  • Against Interpretation. Susan Sontag, 1990. Notes on ‘Camp’, 275 – 292.
  • Cute. Kitty Hauser. LRB 26 (8), 15 April 2004. Geraadpleegd via Internet 12-6-2020.
  • Suiker voor de ziel. Bianca Stigter. NRC 23-4-2020, C12-3.
  • Eeuwige adolescentie. De autobiografische strip als fictieve zelfbevlekking, Arnon Grunberg. Hollands Maandblad, juni-juli 2010, 751- 752, 14-25. 

Comments are closed.

Back to Top ↑

    Aankomende evenementen

  • Abdelkader Benali erelid Vrienden

    Tijdens het filosofisch café op 18 september ontving Abdelkader Benali het eerste erelidmaatschap van de Vrienden van de ISVW. Benali is een bruggenbouwer tussen mensen, media en culturen en past daarmee bij de Vrienden. Ook wij willen bruggen bouwen, tussen mensen en tussen publiek en filosofie.

  • Afsluiting Fellowship Tim De Mey

    Na een jaar nemen we op zondag 11 december feestelijk afscheid van de allereerste Vrienden van de ISVW Fellow Tim De Mey met de première van zijn video-essay ‘Als de waarheid een heks was/kwam ze altijd boven water’ en een terugblik op zijn Fellowship.

    Inschrijven voor deze middag kan via de ISVW-website.

  • Vriendenmagazine op papier

    Het is vanaf heden mogelijk om, tegen kostprijs, een papieren exemplaar van het Vriendenmagazine te bestellen en thuis te laten bezorgen. Klik op  bovenstaande afbeelding om naar de bestelpagina te gaan, of ga naar https://isvw.nl/shop/vriendenmagazine-2022-3

     

  • Gesubsidieerde initiatieven 2022

    In de eerste subsidie-ronde van 2022 ontvingen drie initiatieven een subsidie van de Vrienden: De Amsterdamse Nacht van de Filosofie, de Socratesbeker en de ontwerpwedstrijd Designing the Digital Good. Lees er hier meer over.